रेमिट्यान्समा १५.५% ले वृद्धि: वैदेशिक रोजगारदाताहरूको योगदान उल्लेखनीय, तर महँगीको डर कायमै

रिपोर्टर: ऋषु मिश्र
मिति: २०७८ असार २५, मंगलवार | स्थान: काठमाडौं

चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को पहिलो ११ महिनामा नेपालले वैदेशिक रोजगारमार्फत १५५२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रेमिट्यान्स (वैदेशिक मुद्रास्प्रवाह) प्राप्त गरेको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार, यो अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १५.५% ले बढी हो। यस्तो वृद्धिले नेपाली अर्थतन्त्रमा सकारात्मक ऊर्जा थपे पनि, नजिकिँदै गरेको चाडपर्वको सन्दर्भमा महँगी बढ्ने चिन्तालाई भने कम गर्न सकेको छैन।

 तथ्यांक अनुसार:

• २०७९ असार–२०८० जेठसम्म प्राप्त रेमिट्यान्स: १३४३ अर्ब रुपैयाँ

• २०७८ असार–२०७९ जेठसम्मको तुलनात्मक वृद्धि: १५.५%

• रेमिट्यान्सको मुख्य स्रोत देशहरू: साउदी अरब, कतार, मलेसिया, युएई, दक्षिण कोरिया, जापान, अमेरिका

 देशको अर्थतन्त्रमा रेमिट्यान्सको भूमिका

रेमिट्यान्स नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति र उपभोग खर्चमा मुख्य आधार बनेको छ। हालको अवस्थामात्र हेर्दा पनि:

• वैदेशिक मुद्रा सञ्चिति सुदृढ

• बैंकमा निक्षेप वृद्धि

• घरेलु उपभोगमा सुधार

• भन्सार राजस्वमा परोक्ष वृद्धि

विशेषज्ञहरूका अनुसार, रेमिट्यान्सले नेपालमा रोजगार सृजनाको अभावको भरपाई गरिरहेको छ।

 रसुवागढी नाका बन्द, महँगीको आशंका

साथै, यता रसुवागढी नाका बाढीका कारण अवरुद्ध हुँदा:

• चीनबाट हुने आयात ठप्प

• सामान्य उपभोग्य वस्तुहरू: चिनी, लत्ताकपडा, इलेक्ट्रोनिक सामान, गाडी आदिमा अभाव

• बजारमा खाद्य र उपभोग्य सामग्रीको मूल्यवृद्धि हुने संकेत

• विशेष गरी दशैं–तिहारमा महँगी बढ्ने प्रक्षेपण

विज्ञहरूको भनाइ

अर्थशास्त्री डा. सूर्य अधिकारी भन्छन्:

“रेमिट्यान्स बढ्नु सकारात्मक हो, तर त्यसले आयातमा अत्यधिक निर्भरता र बजार अनियन्त्रित मूल्यवृद्धि नियन्त्रित गर्न सक्दैन। सरकारसँग मिलेर बजार अनुगमन र वितरण नीति प्रभावकारी बनाउनुपर्छ।”

 निष्कर्ष

रेमिट्यान्स वृद्धिले नेपाली अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाएको भए पनि, त्यसको भरमा मात्र महँगी र आपूर्तिको चुनौती समाधान हुन सक्दैन।
अब सरकारको ध्यान रेमिट्यान्समैत्री नीति, उत्पादक क्षेत्रमा लगानी प्रवाह, र वितरण प्रणाली सुधारमा केन्द्रित हुनु आवश्यक देखिन्छ।