२०८२ जेष्ठ १९, काठमाडौं, नेपाल
नेवार समुदायले आज परम्परागत रूपले सिथि नखः पर्व मनाइरहेका छन्। यस पर्वमा घर, आँगन र टोल सफा गर्ने, विशेष परिकारहरू पकाउने तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गर्ने चलन छ। काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न नेवारी बस्तीहरूमा आज बिहानैदेखि उत्सवको माहोल देखिएको छ
सिथि नखः, नेवार समुदायको एक प्रमुख सांस्कृतिक तथा धार्मिक पर्व हो, जुन प्रत्येक वर्ष जेष्ठ शुक्ल षष्ठीका दिन मनाइन्छ। यो पर्व खासगरी कृषि याम सुरु हुनु अघि भूमिलाई शुद्ध पार्न र वातावरण सफा राख्न मनाइन्छ।
यस दिन घरको छत, आँगन, इनार, धारा र कुलो सफा गरिन्छ। परम्परागत रूपमा यसलाई “पृथ्वी पूजा” पनि भनिन्छ। यसका साथै, नेवार समुदायले विशेष परिकार “wo” (वा: – मस्यौरा जस्तो परिकार) र “chatamari” बनाउने चलन छ। यसले पारिवारिक एकता र सांस्कृतिक सम्पदालाई झल्काउँछ।
कसैकसैले यस दिन स्थानीय टोलहरूमा धार्मिक नाचगान, सांस्कृतिक प्रस्तुति, र नेवारी बाजा–गाजा सहित शोभायात्रा आयोजना गर्छन्। यो दिनलाई वातावरणीय सचेतना अभिवृद्धिको सन्देश दिने पर्वका रूपमा पनि लिन थालिएको छ।
🎙 सहभागिहरूको भनाइ:
एक स्थानीय बासिन्दा भन्छन्, “सिथि नखः हाम्रो समुदायको सभ्यता हो। हामी प्रत्येक वर्ष यो पर्वमा घर सफा गरेर पृथ्वीलाई सम्मान जनाउँछौं।”
ऐतिहासिक सन्दर्भ:
सिथि नखः पर्वको उत्पत्ति कृषि संस्कृतिसँग सम्बन्धित मानिन्छ। वर्षा सुरु हुनु अघिको तयारी स्वरूप यसलाई मनाउने गरिएको हो। यस पर्वले पर्यावरण संरक्षण र सामाजिक एकता दुबै सन्देश दिन्छ।
सिथि नखः पर्वले नेवार समुदायको सांस्कृतिक पहिचानलाई मजबुत बनाउने काम गरेको छ। यस्तो पर्वले पर्यावरण संरक्षण, सामूहिक सहभागिता र परम्पराको निरन्तरतामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको देखिन्छ।
